Tineke Beishuizen

Tineke Beishuizen heeft een huis in de Morvan en schrijft daar regelmatig over in de Libelle. In het onderstaande stukje lazen we veel herkenbaars....

"Wat hébben jullie eigenlijk aan zo'n huisje?" vragen vrienden na het horen van onze klusverhalen.

Ik sta op een aluminium trapje, mijn knie tegen een trede gedrukt uit angst om te vallen. In mijn hand een schuurmachine die te groot en te zwaar is voor iemand die er voor het eerst mee in de weer is. De zon brandt op mijn rug, want het is oktober, de maand die de weergeschiedenis in zal gaan als een warmterecordbreker. De machine maakt een oorverdovende herrie en beweegt alsof hij wil ontsnappen. Als ik hem af en toe uitzet, omdat ik kramp in mijn arm krijg, hoor ik een eindje verderop een soortgelijk geluid. Dat is Jean, die in de grote schuur bezig is met het schuren van de slaapkamerramen. Hij heeft in elk geval het voordeel dat zijn rug niet zo warm wordt en en aan de andere kant lijdt hij daardoor ook niet onder het spijtige gevoel dat één van de laatste prachtige dagen van het jaar aan ons voorbijgaat terwijl wij er niks leuks mee doen. "Wat hebben jullie eigenlijk aan zo'n huisje?"vragen vrienden nadat ze onze verhalen over de vele klussen hebben aangehoord. Het is een vraag waarop ik soms moeilijk een antwoord kan geven. Maar op andere momenten weet ik het heel goed. In de vroege ochtend bijvoorbeeld, als ik de ramen van de slaapkamer wijd opendoe en over de vensterbank geleund kijk naar de heuvels aan de overkant, glanzend in het eerste licht van de ochtendzon. De absolute afwezigheid van door de mens veroorzaakte geluiden. De lage nevel op de weilanden waarin de Charolais koeien lijken te zweven. Ik kan vertellen over het geluid van kleine stroompjes, die kabbelen en gorgelen en neuriën. Over wilde orchideetjes en koekoeksbloemen. Ik kan ook beschrijven hoe aan het eind van de dag de zon op een andere plek achter de heuvels zakt en de hemel kleurt met pasteltinten. Of hoe ik van het terras zie hoe koeien verplaatst worden van het ene weiland naar het andere, door mannen met stokken die de koeien voor zich uitdrijven met kreten die al eeuwenlang gebruikt worden. En ik kan het hebben over de gesprekken met buren, die vrienden zijn geworden, van onze kant gevoerd in moeizaam Frans, van hun kant gevoerd met veel geduld. En over het verlangen om daar weer te zijn, na een paar maanden afwezigheid. Ach, er is zoveel te antwoorden op de vraag waarom het de moeite waard is, zo'n huisje in een ander land. Maar de antwoorden zijn zo klein, zo weinig opzienbarend, dat ik het vaak maar laat zitten.

Tineke Beishuizen
 

                           voor                                                                    na

Veel huurders hebben ons gevraagd iets te vertellen over en te laten zien van de restauratie van La Colonie. De restauratie nam ruim twee jaar in beslag en met uitzondering van het dak, de muren en de verdiepingsvloeren werd alles vernieuwd.

Geschiedenis

We weten niet zo heel veel over de geschiedenis van La Colonie, het is lange tijd in bezit geweest van een grootgrondbezitter die in de buurt veel landerijen en boerderijen bezat. Enkele decennia geleden ging zijn erfenis naar zijn dochter en deze wachtte geduldig tot de periode van de "plus value" belasting verstreek (22 jaar!). In de tussentijd werd het huis verhuurd en als laatste woonde er een oude vrouw in. Voordat wij een elektrische verwarmingsinstallatie inbouwden heeft het huis in al die honderden jaren nooit andere verwarming gekend dan open haarden en pas enige tientallen jaren geleden werd een WC ingebouwd. La Colonie of Puy Chapon, zoals het huis toen heette, stond dan ook bekend als een koud en tochtig huis boven op de heuvel. In de winter moet het moeilijk geweest zijn om het huis alleen met het stoken van hout in de open haard warm te krijgen, maar men was in vroeger tijden gewend aan minder comfort. Dun glas in ramen van honderd jaar oud zorgde ervoor dat de wind dwars door het huis waaide. De dochter van de overleden grootgrondbezitter, inmiddels ver in de zestig, besloot in de aanvang van deze eeuw een aantal bezittingen te verkopen waaronder La Colonie. Het had ruim een jaar te koop gestaan toen wij het ontdekten en kochten in 2002. Het huis stond op precies 999 meter van het eerste huis dat we vier jaar eerder kochten, Les Chauffours. Dat huis was geheel gerestaureerd toen we het kochten, maar dit exemplaar behoefde enige zorg.......

Het onderste gedeelte van het huis is een boerenwoning die honderden jaren oud is en, waarschijnlijk in de 19e eeuw, is verbouwd tot een groter en vooral veel hoger pand met de uitstraling van een "Maison de Maitre". Wie goed kijkt kan het verschil in metselwerk tussen bovenverdieping en onderverdieping waarnemen. Veel ouder is de schuur, die ook een keer is vergroot, zowel in de hoogte als in de lengte. Het oudste deel is mogelijk tussen 300 en 400 jaar oud. Tot enige tientallen jaren geleden werden huis, schuur en land gebruikt als kleine boerderij met een paar varkens, een stuk of vijf koeien, ganzen, kippen, eenden en duiven.

                        voor                                                                    na

Exterieur

Begonnen werd met het exterieur. Het huis was, geheel overeenkomstig de mode aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw aan de buitenzijde gestukadoord met "crepi" (zie de eerste foto boven links). De zeventig centimeter dikke natuurstenen muren zijn gebouwd voordat portlandcement bestond en de voegen werden daarom vroeger gevuld met klei en soms wat kalk. Dat vergde voortdurend onderhoud, want de regen spoelde de klei uit met als gevolg dat de muren verzwakten. Toen betere cementsoorten beschikbaar kwamen werden daarom veel natuurstenen muren bedekt met een dikke laag "crepi" om de muren definitief te beschermen. We hadden voor de aankoop van het huis een stuk "crepi" verwijderd en gezien dat zich onder de "crepi" de zo karakteristieke en mooie okergele zandstenen muren bevonden. Die muren in de oude staat herstellen is specialistenwerk.

Eerst wordt de laag "crepi" helemaal afgebikt en vervolgens worden de muren gezandstraald. Daarbij wordt de aanwezige leem en kleinere stenen verwijderd tot een diepte van ongeveer vijf centimeter. Dat moet je voldoende diep doen voor een goede hechting van de nieuwe voegspecie, maar niet te diep want dan loop je het risico dat de stenen loskomen en dan kan er pardoes een paarhonderd kilo stenen naar beneden komen.

Vervolgens wordt met hoge druk voegspecie in de voegen gespoten. Om de karakteristieke kleur te krijgen wordt het plaatselijke rode zand gebruikt en witte cement. Verder worden middelen toegevoegd voor hechting en viscositeit. Na enige tijd drogen wordt de muur met de hand met de staalborstel schoongeborsteld en ontstaat het uiterlijk zoals het nu is. Het is een zware klus die acht weken in beslag nam.

Het dak was in goede staat, het was grondig gerepareerd na schade die was ontstaan tijdens de beruchte "tempete"(storm) aan het einde van 1999. Wel waren alle ramen en deuren zo oud dat ze aan vervanging toe waren. En dat werd de volgende klus.  

Ramen en deuren

In Frankrijk bestaat een erg goed systeem om complete kozijnen en ramen op maat te maken en in zijn geheel te plaatsen in de zandstenen omkadering. Het is degelijk handwerk van uitstekende kwaliteit en uitgevoerd met goed hang- en sluitwerk, thermopane glas etc. In La Colonie waren twee buitendeuren en veertien grote ramen te vernieuwen.

De oude voordeur was helaas niet meer te redden. Een plaatselijke timmerman maakte de deuren met het originele ijzerwerk van de oude deur precies na en kapte daarvoor het reliëf in de deur met de hand uit. Veel timmermanswerk wordt nog met oude vakkennis gedaan. Precies schaven doet men nog met een glasscherf, vulmiddel wordt zelf gemengd met het zaagsel van de planken waarmee gewerkt wordt, een randje aan bijvoorbeeld een vensterbank  wordt niet met een frees, maar met de hand met een guts gemaakt. Gaten worden met een handboor geboord, dat vindt men nauwkeuriger dan een elektrische boormachine. En haast als vanzelfsprekend worden de oude houtverbindingen met pennen en zwaluwstaarten gebruikt. Het is mooi timmermanswerk dat waarschijnlijk ook hier langzaam zal gaan verdwijnen ten gunste van snelheid en efficiency.

De eerste fase was afgerond, de ramen zaten er in, de muren waren gevoegd, het lijkt alsof er al schot in de zaak komt, maar nu begon het pas.
Hou u vast voor de volgende ronde; het interieur.

Naar pagina 2, het interieur.

terug naar de homepage