Herinnering aan de oorlog

Op de website van de Stirling Aircraft Society vindt u het volledige door David Taylor geschreven verhaal over een neergestorte Short Stirling bij Le Morenchie vlakbij St. Germain de Prés. Hieronder een samenvatting van het verhaal achter het monument op de plaats van de crash waar nog elk jaar een herdenking wordt gehouden.

In de nacht van 20 augustus 1944 stegen acht Short Stirlings op van de RAF basis Keevil in Wiltshire om wapens te droppen voor het Franse verzet 60 km. ten noordwesten van Toulouse. Een van de vliegtuigen keerde niet terug. Het stortte neer in een walnotenboomgaard bij Le Morenchie. Het toestel desintegreerde bij de impact en alle zes bemanningsleden kwamen om. De vier motoren van het zware toestel kwamen tot stilstand aan beide zijden van een boerderij. De oorzaak van het ongeluk is niet helemaal duidelijk, maar er woedde die nacht een zware storm in de buurt van Excideuil en er waren Duitse jachtvliegtuigen actief.  De bemanning werd op 23 augustus in Excideuil begraven onder grote belangstelling van de plaatselijke bevolking en met een erewacht van het plaatselijk verzet. Perigueux was net vier dagen eerder bevrijd. Sindsdien wordt elk jaar op de eerste zondag na 20 augustus een herdenking gehouden. De burgemeesters van Excideuil en St. Germain de Prés en andere bestuurders gaan samen met de Engelse consul in Bordeaux naar de locatie van de crash en de graven van de bemanning in Excideuil. Inwoners, oud verzetsmensen en de familie van de bemanning zijn eveneens aanwezig. De families van de bemanning van de LJ813 hebben na de oorlog altijd contact gehouden met elkaar en nog steeds houden inwoners uit de buurt contact met de families van de gesneuvelde bemanningsleden.  In 1974 werd op de plaats van de crash een monument opgericht in de vorm van brekende vleugels. In 2009 werd voor de 65ste keer de herdenking georganiseerd en alhoewel het aantal verzetsstrijders dat aanwezig kan zijn steeds minder wordt, denken de  lokale bestuurders niet aan het beëindigen van deze jaarlijkse herdenking.  De oorlog heeft diepe wonden geslagen in de Dordogne en alle herdenkingen worden met respect in ere gehouden.  Wie het monument wil bezoeken kan het beste op de topografische kaart Le Morenchie opzoeken ten westen van St. Germain de Prés.

Rokende kantonnier

Dit sierlijke bord "werk in uitvoering" stond recent op het weggetje dat langs La Colonie loopt. Naast de fraaie tekening van een bijna dansende kantonnier, viel op dat de man een sigaret rookt, dat zie je niet vaak meer in tijden van rookverboden en anti-rook campagnes.

Oud en Nieuw in de Dordogne

Oud en Nieuw passeert in de Dordogne zonder dat je er iets van merkt. Toen we pakweg tien jaar geleden voor het eerst oud en nieuw vierden in de Dordogne heerste er op 31 december om 24.00 uur totale rust en dat was een verrassing voor de Nederlander die kerstboomverbrandingen en vuurwerk gewend is. De volle maan verlichtte de tuin en een prachtige sterrenhemel was een goede reden voor een wandeling in de nacht. En die rust  is er nog steeds. Een heldere sterrenhemel was ook in 2008 het enige vuurwerk in de lucht. Af en toe zie je tegenwoordig een vuurpijl de lucht inschieten van een buitenlander die de feestdagen doorbrengt in zijn vakantiehuis, maar die zijn op de vingers van één hand te tellen. De rust overheerst nog als vanouds en je moet opletten dat je het moment van twaalf uur niet mist, want buiten hoor je niets. En de Fransen? Die blijven thuis TV kijken of gaan naar een feest in Excideuil waar de gehele avond kan worden gegeten en gedanst. Die feestje houden niet op om twaalf uur, maar gaan door tot ver in de kleine uurtjes. Het aantal gangen (met bijbehorende wijn) is dan redelijkerwijs niet meer te tellen.  Op Nieuwjaarsdag was het heerlijk weer, lunchen op het terras en een wandeling in de stralende zon zonder jas, de temperatuur loopt op naar 12 graden en de gevoelstemperatuur bij het windstille weer is veel hoger. De stilte is als altijd overdonderend en het winterlandschap fraai. Het voorjaar is nog ver, maar een buizerd zit al te kraaien op een oud nest, het prachtige weer inspireert mens en dier. Gelukkig Nieuwjaar! 

Vergunningen en bestemmingsplannen

Wie denkt dat Frankrijk geen regels kent heeft het mis. Onlangs kregen we een vriendelijke uitnodiging van de burgemeester om aan te geven of we nog bouwplannen hadden in de komende jaren, want er moest een nieuw bestemmingsplan worden vastgesteld, net als in Nederland dus. Iedereen geeft op het gemeentehuis aan welke plannen hij heeft voor de toekomst en de locale prefect, samen met de burgemeester,  kijkt dan of die plannen eventueel inpasbaar zijn in een nieuw bestemmingsplan. En wie denkt dat vervolgens alles kan in Frankrijk heeft het alweer mis. Je hebt naast een activiteit die past binnen het bestemmingsplan ook een bouwvergunning nodig. En men wordt kritischer als het gaat om originele elementen en oude huizen. Terecht wordt gelet op een kwalitatief goede restauratie die past in de omgeving. Nog zo'n vooroordeel bij Nederlanders; Fransen zouden geen oog hebben voor milieu en landschap. Toen een paar jaar geleden snode plannen opdoken voor de bouw van een vuilverbrandingsinstallatie in Thiviers, kwam de halve bevolking in opstand, net als alle plaatselijke cultuur- en natuurclubs. In de beste Franse democratische traditie ging de bouw  niet door en werd het fragiele evenwicht in de omgeving niet verstoord. Het bestemmingsplan voor onze gemeente is inmiddels vastgesteld. Wij hadden geen bouwplannen, maar de burgemeester vertrouwde ons toe dat die ook niet zouden zijn gehonoreerd. Want de twee kilometer van Magnac naar de Bourg waarin Les Chauffours ligt zijn van een zodanige landschappelijke schoonheid dat daar niets meer gebouwd mag worden. We bedankten de burgemeester hartelijk voor zijn visie en wandelden tevreden naar huis, wetend dat tenminste voor de volgende tien jaar alles bij het oude blijft.......

Notenolie op Middeleeuwse wijze

In de Dordogne vindt u nog talloze bijzondere kleine bedrijfjes die volgens een vaak eeuwenoude methode lekkere producten fabriceren. Onlangs lieten we onze walnoten persen tot notenolie. Dat is niet het product dat u in de winkel koopt, maar een verse olie, zeer geconcentreerd en met een unieke geur en smaak. De plaatselijke molen is een bijzondere. De zesde generatie maalt hier van 's morgens vroeg tot 's avonds laat walnoten. Sinds de zestiende eeuw dus. De apparatuur is eveneens zo'n 400 jaar oud, of ouder want niemand weet precies hoe oud. Rembrandt van Rijn werd 400 jaar geleden geboren, zo lang malen ze in deze molen al op dezelfde manier walnoten. Hoe gaat het in zijn werk? U gaat met minstens 30 kg. gepelde walnoten naar de molen. Als u denkt dat dat veel is vergist u zich, voor ons was een oude boer met honderden kilo's gepelde noten. Na het nuttigen van vele glaasjes wijn ging hij naar huis met een afgeladen Renaultje met daarin een stuk of tien twintig litervaten notenolie. Aan het proces komt geen elektriciteit of gas te pas. De gepelde noten worden op en grote ronde steen gestort (foto boven) waarover en grote maalsteen rolt, aangedreven door waterkracht van het waterrad. De snelheid wordt geregeld door de aanvoer van water uit de rivier te verkleinen of te vergroten, dat gebeurt buiten met een verstelbare klep. De steen waarover de maalsteen rolt is minstens 400 jaar oud en nog nooit vervangen. Na een poosje malen ontstaat een soort pulp. (foto onder)

De pulp wordt verzameld in een eikenhouten tobbe en verdwijnt in een kooktoestel dat regelrecht uit Asterix afkomstig lijkt. Het is een natuurstenen fornuis met daarin een dikke koperen pan. In de koperen pan schraapt een mes om te voorkomen dat de pulp aanbrandt, het mes wordt door een ingenieus systeem eveneens met waterkracht aangedreven. Het fornuis wordt met bosjes hout gestookt en de  temperatuur is belangrijk, er wordt doorlopend met de houtjes gerommeld, beetje meer, beetje minder. De pan wordt schoongehouden met bosjes samengebonden wilgentenen. (zie foto onder)

Het proces is een continueproces, tijdens het koken van "onze" pulp gaat de volgende partij walnoten alweer onder de molensteen en zo gaat het werk altijd door zonder onderbreking. De warme gekookte pulp wordt in een pers gedaan die ik nog nooit had gezien. Het oeroude apparaat werkt met het gewicht van de bovenverdieping die daadwerkelijk bij elke persing een centimeter of vijftien omhoog gedrukt wordt met een lange boom om de benodigde kracht te reduceren.  Zo wordt een ton of zestig kracht op de pulp gezet en begint de olie te vloeien. Uit 30 kg. noten komt een liter of tien heerlijk geconcentreerde olie.

We waren onder de indruk van de efficiency van dit eeuwenoude eenvoudige proces zonder energiebehoefte. De geur van gekookte walnoten en de sfeer in de oude molen die binnen helemaal zwart is van 400 jaar walnoten persen waren heel bijzonder. Geen moderne h.a.c.c.p. kwaliteitszorgsystemen, maar een opgehangen briefje dat niemand met zijn handen aan de olie mag komen, met een computer geprint, dat wel. Een duurzaam proces zonder uitstoot en met materialen en vakmanschap die stammen uit een andere tijd. Het was een enerverende middag.

Verwarming

In de winter kan het in de Dordogne heerlijk weer zijn, maar ook behoorlijke vorst behoort tot de mogelijkheden en dan is goede verwarming onontbeerlijk. De meeste inwoners van de Dordogne stoken hout in de open haard of een kachel en La Colonie kende voordat wij het huis restaureerden in 2004 in de afgelopen 300 jaar nooit andere verwarming dan open haarden. In de zestiger jaren waren veel huizen in de Dordogne nog niet voorzien van elektriciteit en stromend water. Wij hebben in beide huizen moderne elektrische verwarming en open haarden,  en in La Colonie hebben we sinds kort in de keuken een 6kw houtkachel geïnstalleerd die een zeer comfortabele en gezellige warmte geeft. Samen met dubbel glas en moderne ramen en deuren geeft dat ruim voldoende bescherming tegen de winterkou. 

De postzegels komen uit Perigueux

De bovenstaande postzegel, Marianne de Cheffer, genoemd naar  ontwerper Henry Cheffer, was de eerste die in de postzegeldrukkerij in Perigueux werd gedrukt. Vanaf 1970 komen alle Franse postzegels uit de moderne drukkerij in Boulazac bij Perigueux. U kunt de drukkerij bezoeken als u daartoe een verzoek indient via deze website; http://www.visite-entreprise.com/fiche_entr.php?id=100199. U krijgt een video te zien over de geschiedenis van de postzegel en er is een grote collectie postzegels te zien. Daaronder natuurlijk ook veel postzegels met als onderwerp de Dordogne. Hieronder vindt u daarvan een paar voorbeelden